Ο μηχανισμός λειτουργίας του Υπογείου
Πώς οι Ρωμαίοι μηχανικοί τροφοδοτούσαν τους ανελκυστήρες του Κολοσσαίου
ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΥΠΟΓΕΙΟΥ
Πώς οι Ρωμαίοι μηχανικοί τροφοδοτούσαν τους ανελκυστήρες του Κολοσσαίου
Εισαγωγή
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι έκανε το Κολοσσαίο τόσο ξεχωριστό; Ήταν το τεράστιο μέγεθός του; Το γεγονός ότι χωρούσε 50.000 θεατές; Οι μάχες μέχρι θανάτου μπροστά σε αιμοδιψείς πλήθη; Όλοι αυτοί οι παράγοντες παίζουν ρόλο, αλλά αυτό που έκανε το Κολοσσαίο να λειτουργεί ήταν η περίπλοκη μηχανική του υπογείου του, τα θαύματα της μηχανικής του Υπογείου. Χωρίς αυτό, το θέαμα δεν θα ήταν δυνατό.
Δημιουργώντας τη μαγεία στο Υπόγειο
Η απίστευτη μηχανική του Υπόγειου του Κολοσσαίου επέτρεπε στους μονομάχους, στα άγρια ζώα και σε διάφορα σκηνικά αντικείμενα να εμφανίζονται στο έδαφος της αρένας σαν από μαγεία. Με εκατοντάδες σκλάβους, τεχνίτες και μηχανικούς να εργάζονται συντονισμένα στο Υπόγειο, η αλλαγή σκηνικού γινόταν σχεδόν ακαριαία. Μια σκηνή θα μπορούσε να είναι ένα κυνήγι στο δάσος, μια άλλη σε λοφώδες έδαφος, και αργότερα θα ήταν η έρημος Σαχάρα.
Οι πολυάριθμοι ανελκυστήρες και τα συστήματα τροχαλιών ήταν προσεκτικά συντονισμένα, με αποτέλεσμα δραματικές και ξαφνικές εμφανίσεις. Αυτό γινόταν εφικτό χάρη σε δεκάδες καταπακτές που ήταν διάσπαρτες στο δάπεδο της αρένας. Φανταστείτε την έκπληξη του λαού, των συγκλητικών και του αυτοκράτορα όταν κάποιο άγριο εξωτικό ζώο ξεφύτρωνε ξαφνικά σε μια απροσδόκητη γωνιά της αρένας. Τώρα, φανταστείτε το σοκ των μονομάχων όταν συνειδητοποιούσαν ότι υπάρχει ένα πεινασμένο λιοντάρι ακριβώς πίσω τους. Ουάου!
Άγρια ζώα μεταφέρονταν από όλες τις γωνιές της αυτοκρατορίας: ελέφαντες, λιοντάρια, αρκούδες, ταύροι, ιπποπόταμοι, ρινόκεροι, κροκόδειλοι, καμηλοπαρδάλεις – ο κατάλογος ήταν ατελείωτος. Τα ζώα αυτά τα έβαζαν να αναμετρηθούν μεταξύ τους ή τα ανάγκαζαν να πολεμήσουν καταδικασμένους εγκληματίες, μονομάχους και αιχμαλώτους πολεμιστές, σε κάθε πιθανό συνδυασμό. Όλα αυτά γίνονταν για να προκαλέσουν δέος στο ρωμαϊκό πλήθος. Ποιος θα επαναστατούσε εναντίον του καθεστώτος που τους πρόσφερε όλη αυτή την εξαιρετική ψυχαγωγία; Ακριβώς, και αυτός ήταν ο σκοπός.
Αλλά πώς λειτουργούσε όλο αυτό; Τι έκανε τον μηχανισμό να λειτουργεί; Και πώς γνώριζαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι μηχανικοί πώς να τον κατασκευάσουν εξ αρχής;
Οι μηχανισμοί ενός θεάματος
Όταν ο αυτοκράτορας Δομιτιανός διέταξε την κατασκευή του Υπογείου, προσέλαβε τους καλύτερους Ρωμαίους στρατιωτικούς μηχανικούς και αρχιτέκτονες που υπήρχαν. Δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε τα ονόματά τους, καθώς εκείνη την εποχή αυτό θεωρούνταν επίτευγμα του ίδιου του αυτοκράτορα.
Οι κατασκευαστές χώρισαν τον χώρο κάτω από την αρένα, το Υπόγειο, σε τμήματα χρησιμοποιώντας έναν μεγάλο κεντρικό διάδρομο με δεκατέσσερα περάσματα σε κάθε πλευρά. Οκτώ από αυτά ήταν ευθεία, παράλληλα προς τον κεντρικό άξονα, ενώ τα υπόλοιπα έξι ήταν ελλειπτικά, καμπυλώνοντας ώστε να ακολουθούν τον εξωτερικό τοίχο της αρένας. Αυτά τα περάσματα διασταυρώνονταν υπό ορθή γωνία, εκτεινόμενα κατά μήκος και πλάτος της αρένας. Στον κεντρικό διάδρομο υπήρχαν είκοσι κινητές πλατφόρμες, οι οποίες χρησιμοποιούνταν κυρίως για την ανύψωση των απαραίτητων σκηνικών. Ωστόσο, κοντά στον εξωτερικό τοίχο, υπήρχαν διαφορετικοί τύποι πλατφορμών με κλουβιά. Αυτά φιλοξενούσαν τα άγρια ζώα που περίμεναν τη μοναδική, δραματική τους εμφάνιση στην αρένα.
Λίγες ώρες πριν από το θέαμα, οι πύλες των κλουβιών ανυψώνονταν και τα άγρια ζώα, ένα προς ένα, οδηγούνταν σε ένα στενό διάδρομο. Μπορούσαν να κινηθούν μόνο προς μία κατεύθυνση, προς τα ήδη προετοιμασμένα κλουβιά ανύψωσης. Με το σήμα, αυτά τα κλουβιά ανυψώνονταν στο επόμενο επίπεδο με τη χρήση αντίβαρων, και στη συνέχεια τα ζώα οδηγούνταν έξω, ανεβαίνοντας ράμπες και σκάλες για να φτάσουν στις ανοιχτές καταπακτές, μέσω των οποίων θα έσπαζαν ξαφνικά μέσα στην αρένα.
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΡΝΤ
Ο Ρωμαίος ιστορικός Σουητώνιος περιγράφει ναυμαχίες (naumachiae) που διεξάγονταν στο Κολοσσαίο κατά τη διάρκεια των αγώνων εγκαινίων. Ωστόσο, αυτές οι διοργανώσεις ήταν εξαιρετικά δαπανηρές, μη πρακτικές και απαιτητικές από λογιστική άποψη. Καθώς δεν ήταν δυνατό να διοργανώνονται τακτικά, δημιουργήθηκε ως εναλλακτική λύση το Υπόγειο.
Πώς σήκωσαν τα κλουβιά;
Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: μια αρκούδα βρίσκεται στο κλουβί και πρόκειται να «εμφανιστεί» σε λίγα λεπτά. Δηλαδή, μόλις απομακρυνθούν τα πτώματα των προηγούμενων «καλλιτεχνών». Περιμένει τη μοίρα της στο κατώτατο επίπεδο ενός από τους 28 ανελκυστήρες που βρίσκονται στον εξωτερικό δακτύλιο της αρένας. Το κλουβί έχει δύο πόρτες, μία πλευρική, η οποία χρησιμοποιείται για να σύρουν το ζώο μέσα, και η άλλη μπροστά, η οποία χρησιμοποιείται για να απελευθερώσουν το ζώο μόλις φτάσει στην καταπακτή που οδηγεί στο δάπεδο της αρένας. Οι πόρτες ασφαλίζονται με αντίβαρα, εμποδίζοντας το ζώο να δραπετεύσει πολύ νωρίς.
Οκτώ σκλάβοι, χωρισμένοι σε δύο ομάδες, τοποθετημένοι σε μια πλατφόρμα ακριβώς δίπλα στο κλουβί, χειρίζονται τον μηχανισμό. Σπρώχνουν τους μοχλούς που είναι προσαρτημένοι στον κεντρικό στύλο, και αυτοί κινούνται κυκλικά. Ο κεντρικός στύλος έχει ένα τύμπανο στην κορυφή του, το οποίο συνδέεται με το κλουβί μέσω ενός χοντρού σχοινιού και μιας σειράς τροχαλιών. Καθώς η αρκούδα που βρίσκεται στο κλουβί ανεβαίνει στο ανώτερο επίπεδο, ένα σύστημα σχοινιών και τροχαλιών θέτει σε κίνηση τον μηχανισμό της καταπακτής. Η ράμπα κατεβαίνει υπό γωνία 45 μοιρών, ευθυγραμμισμένη τέλεια με την μπροστινή πόρτα του κλουβιού, η οποία ανοίγει αυτόματα. Τώρα η αρκούδα έχει μόνο έναν τρόπο να ξεφύγει από το κλουβί: κατευθείαν στο δάπεδο της αρένας.
ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΑΠΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ
Αν θέλετε να ανακαλύψετε τον συναρπαστικό κόσμο του Υπογείου, μην παραλείψετε να δείτε την ξενάγησημας στο Υπόγειο του Κολοσσαίου.
Τι θα δείτε κατά τη διάρκεια της ξενάγησης;
Όταν επισκεφθείτε το Υπόγειο του Κολοσσαίου, θα δείτε έναν μπερδεμένο λαβύρινθο από πλινθόκτιστους πυλώνες, αίθουσες και διαδρόμους. Θα έχετε την ευκαιρία να κατεβείτε στον κάτω κόσμο, όπου αμέτρητα άγρια ζώα, μονομάχοι και σκλάβοι προετοιμάζονταν να συναντήσουν το τέλος τους για τη διασκέδαση του πλήθους. Ο ξεναγός σας θα μοιραστεί συναρπαστικές και ανατριχιαστικές ιστορίες από την καθημερινή ζωή στα σκοτεινά έγκατα του Κολοσσαίου. Ωστόσο, διαβάζοντας αυτή την ανάρτηση στο blog, ελπίζουμε να κατανοήσετε καλύτερα και τη μηχανική πλευρά του Υπογείου.
Βιβλιογραφία: Miquel, Pierre. La Vie privée des Hommes: Au temps des Romains. Hachette, 1978.
Σουητώνιος. Οι Δώδεκα Καίσαρες. Μετάφραση: Robert Graves. Αναθεώρηση: Michael Grant. Λονδίνο: Penguin Classics, 2007
Δίος, Κάσσιος. «Ρωμαϊκή Ιστορία». Μετάφραση: Herbert Baldwin Foster. Κέιμπριτζ, Μασαχουσέτη: Harvard University Press
Σας προσφέρουμε τις πιο συμφέρουσες εκδρομές και εισιτήρια για το « Colosseum »!
Παρακάμψτε τη γραμμή
Ξενάγηση στο Κολοσσαίο
Κάντε κράτηση για αυτή την ξενάγηση και ανακαλύψτε το σύμβολο της Ρώμης - το υπέροχο Κολοσσαίο. Εντυπωσιαστείτε από το μεγαλείο του καθώς περιπλανιέστε στη Ρωμαϊκή Αγορά και στον Παλατίνο Λόφο, όπου κάποτε περιφέρονταν οι αυτοκράτορες. Αφήστε έναν παθιασμένο ξεναγό να ζωντανέψει την αρχαία Ρώμη, αποκαλύπτοντας τα ενδιαφέροντα μυστικά των εμβληματικών ερειπίων της!
Προσφορά περιορισμένου χρόνου
Υπόγεια περιήγηση στο Κολοσσαίο
Εξερευνήστε την κρυφή περιοχή του Κολοσσαίου με αυτή τη μοναδική υπόγεια ξενάγηση. Αποκτήστε πρόσβαση σε τμήματα που δεν είναι διαθέσιμα με ένα κανονικό εισιτήριο. Περπατήστε στους διαδρόμους όπου οι μονομάχοι συνήθιζαν να εισέρχονται στον υπόγειο χώρο. Εκεί κάτω, θα ανακαλύψετε θαλάμους, κλουβιά για άγρια ζώα, παγίδες και αποθήκες όπλων.
Αποφύγετε τα πλήθη
Κολοσσαίο Εισιτήριο Skip-the-Line
Επισκεφθείτε το Κολοσσαίο με αυτό το εισιτήριο εισόδου χωρίς ουρά. Συναντήστε τον οικοδεσπότη σας, ο οποίος θα σας οδηγήσει στην είσοδο προτεραιότητας για άμεση πρόσβαση στο Κολοσσαίο. Ολοκληρώστε την επίσκεψή σας εξερευνώντας τα αρχαία ερείπια της Ρωμαϊκής Αγοράς και ανεβαίνοντας στον λόφο Παλατίνο για μια πανοραμική θέα του Κολοσσαίου.